अमेरिकेच्या मध्यस्थीने इस्राईल आणि लेबनॉनमध्ये युद्धविरामाचा करार

अमेरिकेच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या वाटाघाटींनंतर इस्राईल आणि लेबनॉन युद्धविराम लागू करण्यास सहमत झाले आहेत. हा करार तेव्हाच प्रभावी होईल जेव्हा हेझबोल्ला लिटानी नदीच्या दक्षिणेतून आपले सर्व लढवय्ये मागे घेईल.

उच्चस्तरीय बैठकीत ऐतिहासिक युद्धविराम करारावर शिक्कामोर्तब

4 जून 2026 रोजी अमेरिकेच्या पुढाकाराने झालेल्या वाटाघाटींद्वारे इस्राईल आणि लेबनॉनने युद्धविरामाच्या कराराला मंजुरी दिली. इस्राईल आणि लेबनॉनच्या प्रतिनिधींमधील ही चौथी उच्चस्तरीय बैठक होती जी 2 आणि 3 जून रोजी पार पडली.

अमेरिकी परराष्ट्र विभागाने प्रसिद्ध केलेल्या संयुक्त निवेदनात म्हटले आहे “अमेरिकेच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या वाटाघाटींनंतर इस्राईल आणि लेबनॉन युद्धविराम लागू करण्यास तयार झाले.” “हेझबोल्लाने पूर्णपणे हल्ले बंद करणे आणि लिटानी नदीच्या दक्षिणेतून सर्व लढवय्ये मागे घेणे या कराराची प्रमुख अट आहे.”

स्वतंत्र लष्करी क्षेत्र आणि नव्या संवादाची तयारी

दोन्ही पक्षांनी केवळ लेबनानी सशस्त्र दलांच्या नियंत्रणाखाली असणारी स्वतंत्र क्षेत्रे त्वरित निर्माण करण्यावर सहमती दर्शवली. 22 जूनपासून अमेरिकी मध्यस्थीने राजकीय व लष्करी संवाद पुन्हा सुरू होईल व्यापक करारापर्यंत पोहोचण्याच्या उद्देशाने.

वाटाघाटींमध्ये सहभागी पक्षांनी शेजारी देशांवर इराणने केलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यांचा निषेध केला. तेहरानच्या तथाकथित अस्थिर करणाऱ्या प्रादेशिक कारवायांवरही तीव्र आक्षेप नोंदवला गेला.

पार्श्वभूमी संघर्ष कसा वाढला

यापूर्वी वॉशिंग्टनमधील लेबनानी दूतावासाने सांगितले होते की हेझबोल्लाने इस्राईलसोबत परस्पर हल्ले बंद करण्याचा अमेरिकेचा प्रस्ताव मान्य केला आहे. त्या चौकटीनुसार इस्राईलने बेरूतच्या दक्षिणी उपनगरांवर हल्ले थांबवणे अपेक्षित होते तर हेझबोल्लाने इस्राईली भूभागावर हल्ले बंद करायचे होते.

हेझबोल्लाने 2 मार्चपासून इराणविरुद्धच्या अमेरिका-इस्राईल लष्करी कारवाईच्या पार्श्वभूमीवर इस्राईलवर रॉकेट आणि ड्रोन हल्ले सुरू केले. इस्राईली लष्कराने प्रत्युत्तर म्हणून बेरूतच्या दक्षिणी उपनगरांतील आणि दक्षिण व पूर्व लेबनॉनमधील हेझबोल्लाच्या तळांवर मोठ्या प्रमाणावर हवाई हल्ले केले. इस्राईलने शिया प्रतिरोधाविरुद्ध नव्या लष्करी मोहिमेची घोषणा करत दक्षिण लेबनॉनमध्ये जमिनी कारवाईही सुरू केली.

एप्रिलमधील करार मोडला

16 एप्रिल रोजी वॉशिंग्टनमधील वाटाघाटींदरम्यान पूर्वीच्या युद्धविरामावर सहमती झाली होती. मात्र औपचारिक कराराला न जुमानता इस्राईलने दक्षिण लेबनॉनमधील डझनभर गावांवर रोजचे हल्ले सुरूच ठेवले. हेझबोल्लानेही जशास तसे उत्तर देत इस्राईली सैन्याविरुद्ध लढाऊ कारवाया सुरू ठेवल्या.