सौदी-पाकिस्तान संरक्षण करार हा ‘गेम-चेंजर’ म्हणून पाहिला जातोय, विश्लेषकांचा अंदाज

सौदी अरेबिया आणि पाकिस्तानने एक संरक्षण करार केला आहे ज्यामध्ये असे म्हटले आहे की एकावर हल्ला करणे हे दोघांवरील आक्रमण मानले जाईल.

दक्षिण आशिया तज्ज्ञ मायकेल कुगेलमन यांनी नवीन सौदी-पाकिस्तान संरक्षण करारावर प्रतिक्रिया देताना सांगितले की, भारताचे सौदी अरेबियाशी मजबूत संबंध आहेत. जरी त्यांनी या कराराला एक मोठा बदल आणि “गेम-चेंजर” म्हटले असले तरी, कुगेलमन यांनी यावर भर दिला की रियाध नवी दिल्लीसोबतच्या त्यांच्या धोरणात्मक संबंधांना नुकसान पोहोचवू देणार नाही.

सौदी अरेबिया आणि पाकिस्तानमधील करारात स्पष्टपणे नमूद केले आहे की दोन्ही देशांवर कोणताही हल्ला हा दोघांवर हल्ला म्हणून पाहिला जाईल. कुगेलमन यांनी एएनआयला सांगितले की, “या दहशतवादाच्या चिंता आणि भूतकाळातील उदाहरणांमुळे, हा सौदी अरेबिया आणि पाकिस्तानमधील परस्पर संरक्षण करार आहे… सौदी अरेबियाचे भारताशी मजबूत संबंध आहेत. ते या कराराला सौदी-भारत संबंधांच्या मार्गात येऊ देणार नाही.”

त्यांनी पाकिस्तानमधून उद्भवणाऱ्या दहशतवादाबद्दल भारताच्या दीर्घकालीन चिंतेची आठवण करून दिली आणि सुचवले की नवी दिल्ली अखेर इस्लामाबादविरुद्ध लष्करी कारवाई करू शकते. “मला वाटते की हे भारतासाठी महत्त्वाचे आहे कारण भारताचे सौदी अरेबियाशी खूप जवळचे संबंध आहेत आणि भारत आणि पाकिस्तानमधील संबंधांचा इतिहास पाहता, भविष्यात कधीतरी भारत पाकिस्तानवर हल्ला करेल अशी शक्यता निश्चितच आहे,” कुगेलमन यांनी स्पष्ट केले.

त्याच वेळी, विश्लेषकाने असे निदर्शनास आणून दिले की पाकिस्तान चीन, अमेरिका, तुर्की आणि अरब आखाती देशांसारख्या प्रमुख खेळाडूंशी आपली भागीदारी वाढवत आहे. त्यांच्या मते, “औपचारिक संस्थात्मक युती” द्वारे सौदी अरेबिया सामील झाल्याने भारतासाठी नवीन धोरणात्मक आव्हाने निर्माण होतात.

“भारत युरोप, इस्रायल, मध्य पूर्वेतील इतर प्रमुख खेळाडूंसह आणि रशियासोबतच्या त्याच्या जवळच्या भागीदारीवर अवलंबून राहू शकतो. यामुळे मध्य पूर्वेच्या सुरक्षा रचनेत पाकिस्तानला औपचारिकपणे स्थान मिळाले आहे, त्यामुळे भारताच्या स्वतःच्या धोरणात्मक हितसंबंधांसाठी मध्य पूर्व किती महत्त्वाचे आहे हे पाहता ते भारतासाठी महत्त्वाचे आहे,” कुगेलमन यांनी निष्कर्ष काढला.

इस्रायलने कतारमधील दोहा येथे असलेल्या हमास नेत्यांवर हल्ले केल्यानंतर लगेचच रियाधमध्ये “स्ट्रॅटेजिक म्युच्युअल डिफेन्स अ‍ॅग्रीमेंट” नावाचा हा करार करण्यात आला. या करारात स्पष्टपणे म्हटले आहे की “कोणत्याही देशाविरुद्ध केलेले कोणतेही आक्रमण हे दोघांविरुद्धचे आक्रमण मानले जाईल.”

या घडामोडीवर प्रतिक्रिया देताना, भारताने राष्ट्रीय हितांचे रक्षण करण्याची आणि पूर्ण-स्पेक्ट्रम सुरक्षा राखण्याची आपली वचनबद्धता अधोरेखित केली. सौदी अरेबियासोबत नवी दिल्लीची भागीदारी अधोरेखित करताना, परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल म्हणाले की, रियाध परस्पर संवेदनशीलता आणि सामायिक हितसंबंध लक्षात ठेवेल यावर भारताचा विश्वास आहे.