The BRICS Timesकेंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (CPCB) च्या ‘समीर’ ॲपनुसार, चार निरीक्षण केंद्रांनी वायु गुणवत्ता आधीच ‘गंभीर’ श्रेणीत नोंदवली होती, जिथे AQI पातळी 400 च्या वर होती.
राजधानीत विषारी हवेचा पडदा
मंगळवार (21 ऑक्टोबर) ची सकाळ विषारी हवेने झाली. सोमवार, म्हणजेच दिवाळीच्या संध्याकाळी दिल्लीतील 38 पैकी 34 निरीक्षण केंद्रांवर प्रदूषणाची पातळी ‘रेड झोन’मध्ये होती. ‘रेड झोन’ म्हणजे ‘अतिशय खराब’ ते ‘गंभीर’ वायु गुणवत्ता. सोमवार-मंगळवारच्या मध्यरात्री दिल्लीत धुराचे दाट आवरण दिसले. सरासरी AQI 531 नोंदवला गेला आहे. हे राष्ट्रीय सरासरीपेक्षा 1.8 पट जास्त आहे.
नरेलात 550 च्या पुढे एक्यूआय
नरेला येथे Air Quality Index 550 पार करून 551 पर्यंत पोहोचला. अशोक नगरमध्येही तो 493 पर्यंत पोहोचला आहे. दिवाळीच्या संध्याकाळी दिल्लीत मोठ्या प्रमाणात फटाके फोडण्यात आले. दरम्यान, एनसीआरमधील नोएडा आणि गुरुग्राममध्येही परिस्थिती चांगली नव्हती. नोएडाचा AQI 407 तर गुरुग्रामचा 402 नोंदवला गेला. हवामान विभागाने सांगितले की, दिवाळीच्या संध्याकाळी हवा न वाहिल्याने आकाशात धूर साचून राहिला. मंगळवारी सकाळी दिल्लीच्या अनेक भागात अंशतः ढगाळ हवामान असण्याची शक्यता आहे.
सीपीसीबी डेटानुसार ‘गंभीर’ स्तर
केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (CPCB) च्या ‘समीर’ ॲपनुसार डेटा प्राप्त झाला. चार निरीक्षण केंद्रांनी वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणीत सांगितली. येथील AQI पातळी 400 च्या वर होती. द्वारकामध्ये AQI 417, अशोक विहारमध्ये 404, वझीरपूरमध्ये 423 आणि आनंद विहारमध्ये 404 नोंदवण्यात आला.
21 ऑक्टोबर सकाळी 6.00 वाजेचा AQI
दिल्ली आनंद विहार: 352 बुराडी क्रासिंग: 393 अशोक विहर: 386 आयानगर: 349 बावाना: 418 CRRI मथुरा रोड: 341 चांदनी चौक: 347 NSIT द्वारका: 389 IGI एअरपोर्ट T3: 294 दिलशाद गार्डन: 346 ITO: 345 जहांगीरपुरी: 404 लोधी रोड: 334 नरेला: 354 डीयू नॉर्थ कॅम्पस: 352 पटपडगंज: 339 आरके पुरम: 369 रोहिणी: 367 सिरी फोर्ट: 310 वझीरपूर: 408 विवेक विहार: 367
गाझियाबाद इंदिरापुरम: 329 लोनी: 329 वसुंधरा: 351
नोएडा सेक्टर-125: 326 सेक्टर-1: 322 सेक्टर-116: 340
गुरुग्राम सेक्टर-51: 346 NISE: 357
दिल्लीत ग्रैप-2 लागू
वाढत्या प्रदूषणामुळे दिल्लीत ग्रेडेड रिस्पॉन्स अॅक्शन प्लॅन (GRAP-2) लागू करण्यात आला. दिवाळीपूर्वीच दिल्लीची हवा विषारी झाली होती. त्यामुळे डिझेल जनरेटरवर बंदी घालण्यात आली. खासगी वाहनांचा वापर कमी करण्यासाठी पार्किंग शुल्क वाढवले. सीएनजी-इलेक्ट्रिक बस आणि मेट्रो सेवा वाढवण्यात आल्या. नैसर्गिक वायू, बायो गॅस, एलपीजीवर चालणाऱ्या जनरेटरला परवानगी देण्यात आली.
38 ठिकाणी अतिशय खराब AQI
दिल्लीतील सुमारे 30 निरीक्षण केंद्रांनी AQI ‘अतिशय खराब’ श्रेणीत नोंदवला. याची पातळी 300 च्या वर होती. आकडेवारीनुसार, दुपारी 38 पैकी 31 निरीक्षण केंद्रांवर वायु गुणवत्ता ‘अतिशय खराब’ श्रेणीत होती. तर तीन केंद्रांवर ती ‘गंभीर’ श्रेणीत नोंदवली गेली.
पुढील दोन दिवसांसाठी इशारा
दिल्लीत मंगळवार आणि बुधवार या दोन दिवशी वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणीत पोहोचण्याची शक्यता आहे. AQI स्केलनुसार, 0 ते 50 ‘चांगला’, 51 ते 100 ‘समाधानकारक’, 101 ते 200 ‘मध्यम’, 201 ते 300 ‘खराब’, 301 ते 400 ‘अतिशय खराब’ आणि 401 ते 500 ‘गंभीर’ मानला जातो.
दुसऱ्या टप्प्यातील निर्बंध सक्रिय
निर्णय समर्थन प्रणाली (DSS) च्या आकडेवारीतून हे स्पष्ट झाले. सोमवारी दिल्लीतील वायु प्रदूषणात वाहतूक उत्सर्जनाचा वाटा 15.6 टक्के होता. तर उद्योग आणि इतर घटकांचा वाटा 23.3 टक्के होता. यापूर्वी वायु गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोगाने (CAQM) GRAP च्या दुसऱ्या टप्प्यातील निर्बंध लागू केले होते. हे नियम दिल्ली-एनसीआरमध्ये लागू झाले.
न्यायालयाने अटींसह दिली होती परवानगी
सर्वोच्च न्यायालयाने 15 ऑक्टोबर रोजी हिरव्या फटाक्यांच्या विक्रीला आणि वापराला परवानगी दिली होती. ही परवानगी दिल्ली-एनसीआरमध्ये काही अटींसह दिली होती. यानुसार, दिवाळीच्या एक दिवस आधी आणि सणाच्या दिवशी सकाळी 6 ते संध्याकाळी 7 दरम्यान. त्यानंतर रात्री 8 ते 10 पर्यंत हिरवे फटाके फोडण्यास परवानगी होती.
